فیزیوتراپی و درمان كمردرد Manipulation

درمان دستي كمردرد هنر ويژه اي است كه فيزيوتراپيست دارد

اسكوليوز يعني انحراف ستون فقرات

انحراف جانبی ستون فقرات (Scoliosis)
اسکولیوز به معنای انحراف جانبی ستون فقرات است. در وضعیت ایستاده اگر زوائد خاری مهره های ستون فقرات را مثلاً از هفتمین مهره گردن تا دومین مهره خاجی پیدا کرده و به یکدیگر وصل نمائیم، یک خط صاف درست می شود. برای پیدا کردن زوائد خاری کافی است از یک نفر بخواهید با لمس، اولین برجستگی در پایین گردن را روی ستون فقرات شما علامت گذاری نماید. سپس با سر انگشت اشاره در امتداد همان برجستگی بدون اینکه فشار وارد کند، برجستگی بعدی را پیدا و علامت گذاری کند. همین کار را تا انتهای ستون فقرات ادامه دهد. در پایان در حالیکه صاف ایستاده اید از او بخواهید علامت ها را به هم وصل کند و به شما بگوید آیا یک خط صاف و عمود بر زمین به دست آمد و یا خط حاصله در برخی نواحی به چپ و یا راست و یا در چند نقطه، منحرف شده است.

در اسکولیوز یک و یا چند انحنا در این مسیر وجود دارد. انحرافات بیش از ده درجه غیر طبیعی محسوب می شود. اسکولیوز به دو شکل تقسیم می شود: الف) ساختمانی ب) غیر ساختمانی
در این ضایعه زواید خاری به سمت تقعر انحراف کشیده می شوند و جسم مهره ها به سمت تحدب چرخش پیدا می کنند و چون دنده ها به مهره ها اتصال دارند، دنده ها نیز می چرخند و در سمت تحدب انحراف، برجستگی پیدا می کنند.

در اسکولیوز ساختمانی چرخش مهره ها شدیدتر است ولی در اسکولیوزهای غیر ساختمانی ممکن است اصلاً چرخشی وجود نداشته باشد. چرخش مهره ها را می توان در عکس رادیوگرافی ساده تشخیص داد. چرخش مهره ها گاهی می تواند باعث اختلالات تنفسی و کاهش ظرفیت های ریوی گردد. در اسکولیوزهای غیر ساختمانی انحراف ستون فقرات در وضعیت ایستاده وجود دارد اما با خم شدن بیمار به سمت جلو این انحراف از بین می رود، در صورتی که در نوع ساختمانی انحراف با خم شدن حذف نمی شود.



اسکولیوز غیر ساختمانی می تواند به علل زیر ایجاد شود:
• وضعیت های نادرست بدنی (کج نشستن و کج ایستادن)
• اسپاسم های یک طرفه عضلات ستون فقرات به علت کمر درد، ضایعات حاد شکمی و ...
• اختلاف حقیقی یا ظاهری در طول اندام ها

نوع ساختمانی بر اساس میزان انحراف، جهت انحراف، محل آن در ستون فقرات و علت آن تقسیم بندی می شود. در انحراف ساختمانی معمولا دو گونه انحراف ماژور و مینور وجود دارد. انحرافات ماژور انحرافات بزرگی هستند که حداکثر چرخش را دارند. انحرافات مینور کوچک هستند و معمولا در جبران انحرافات ماژور شکل می گیرند.

اسکولیوز ساختمانی بر اساس علت می تواند مادرزادی و یا بدون علت خاص باشد. شایع ترین نوع اسکولیوز ساختمانی با علت نامعلوم است. با این وجود از یک سری عوامل احتمالی در ضایعه نام برده می شود مانند: اختلال در کنترل وضعیت بدن به دلیل ضعف عملکرد سیستم حس های عمقی وستیبولار در گوش داخلی، توزیع غیر طبیعی دوک های عضلانی در عضلات اطراف مهره ها ( دوک های عضلانی، ساختمانهای داخلی هر عضله هستند که نسبت به کشیده شدن حساس بوده و سبب تنظیم تون عضلات می گردند) البته دقیقا معلوم نشده که آیا این عوامل، علت اسکولیوز هستند و یا در نتیجه ضایعه ایجاد می گردند. زمینه های خانوادگی را نیز در بروز آن دخیل می دانند.



درمان:
درمان اسکولیوز غیر ساختمانی به رفع علت آن بر میگردد: وضعیت بدنی اصلاح شود، اسپاسم درمان شود، اختلاف طول اندام تصحیح گردد و ...

اکثر اسکولیوزهای ساختمانی بدون علت هستند و اگر در دوران شیرخوارگی و بدون سابقه خانوادگی باشد، پیش آگهی خوبی دارد و بدون درمان، اصلاح می شود. انحرافات پیش رونده در سنین رشد و بیش از 40 درصد بعد از اتمام رشد استخوانی نیاز به درمان دارد.

درمانهای غیر جراحی شامل موارد زیر است:
• استفاده از تحریکات الکتریکی در عضلات سمت تحدب با الکترودهای سطحی در تمام طول مدت شبانه روز در انحرافات ماژور . این درمان در مواردی که رشد استخوانی به اتمام نرسیده و یا انحرافات ساختمانی بیش از 25 تا 40 درجه باشد و یا وقتی که انحراف از نوع پیش رونده باشد کاربرد دارد. اما بدلیل اینکه این روش بهتر و مطمئن تر از بریس نیست نمی تواند جایگزین پوشیدن بریس شود.
• استفاده از بریس: در انحراف پیش رونده بیش از 25 درجه کاربرد دارد. در گذشته توصیه می شد که بیمار 23 ساعت بریس را بپوشد ولی با مطالعات اخیر معلوم شد استفاده 16 تا 18 ساعتی تفاوت چندانی با 23 ساعت ندارد. در مدت استفاده از بریس هر 3 ماه یک بار باید توسط پزشک ارزیابی صورت گیرد.

تمرین درمانی
در تمرین درمانی هدف افزایش آگهی بیمار نسبت به وضعیت بدنی و افزایش توانایی برای حفظ یک وضعیت صحیح در هنگام استفاده از بریس و یا حین تمرین درمانی است. حفظ بهبود دامنه حرکتی و میزان انعطاف پذیری در مفاصل و بافت های نرم ستون فقرات. حفظ و بهبود الگوی تنفسی صحیح و تحرک قفسه سینه. برگرداندن بیمار به سطح فعالیتهای قبل. در تمرین درمانی عضلات کوتاه کشیده می شوند، عضلات شکمی و کمری تقویت می شوند و تمرینات افزایش آگاهی از وضعیت بدنی از طریق تحریکات بینایی، شنوایی و حسهای سطحی به بیمار آموز داده می شود.

انحرافات بیش از 40 درجه در سن رشد، انحرافات پیش رونده در سن رشد و بیش از 50 درجه بعد از اتمام رشد کاندید عمل جراحی هستند. در بالغین عواملی مانند درد و کاهش ظرفیت های ریوی نیاز به جراحی را افزایش می دهد.
+ نوشته شده در  ساعت   توسط  صادقي  |